حرکت جهادی طلاب قم با کاشت ۶۵۰۰ نهال در منطقه ریزگردی
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، روستای نواران، روزی نامی آشنا در جغرافیای کشاورزی و باغداری استان قم بود؛ آفتاب سوزان، نسیمهای مرطوب را از سفرهی این دیار ربود. کویر آرامآرام قد علم کرد و نواران را به کانونی برای تولید ریزگردهایی تبدیل ساخت که هر سال نفسها را تنگتر میکرد.
حالا اما، در سایهی همت مشترک مرکز مدیریت حوزه علمیه، بسیج سازندگی و ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان قم، تابلویی دیگر بر این روستا نقش بسته است. نهالهای تازهای که با دستهای پُرمهر و دلهای پُرشور طلاب، مردم و خانوادههایشان کاشته شدند، روایتگر داستانی دیگرند؛ داستان رویش دوباره، مقاومت و امید.
کاشت نهال؛ سنتی که تبدیل به فرهنگ شد
کاشت نهال در فرهنگ ایرانی-اسلامی ما، ریشهای کهن دارد. در آموزههای دینی ما آمده است که هر کس درختی بکارد و انسان یا پرندهای از آن بخورد، ثواب دارد. اما این سنت در سالهای اخیر، ابعادی فراتر از یک عمل عبادی به خود گرفته و تبدیل به جنبشی فراگیر شده است. طلاب حوزههای علمیه که روزی تنها رسالت تبلیغ و تعلیم دینی را بر دوش میکشیدند، حالا بیل به دست گرفتهاند و در کنار مردم، خاک میخورانند و نهال میکارند.
این عمل، نشاندهندهی درک عمیق حوزههای علمیه از مفهوم «خودکفایی» و «سازندگی» است. حوزهای که روزی تنها در مساجد و مدارس علمیه خلاصه میشد، حالا در متن جامعه حضوری فعال و مؤثر دارد. این حضور، نه از سر اجبار بلکه از روی احساس مسئولیت و درک عمیق نسبت به نیازهای واقعی مردم است.
حضور طلاب در عرصههای اجتماعی، فرهنگی و محیط زیستی، پیامهای متعددی را در خود نهفته دارد. نخست اینکه دینداری، تنها به نماز و دعا خلاصه نمیشود بلکه عمل و تلاش عملی برای بهبود شرایط زندگی مردم، بخشی جداییناپذیر از ایمان است. دوم اینکه حوزههای علمیه، پاسخگوی نیازهای روز جامعه هستند و با گوشهایی شنوا و دلهایی بیدار، در کنار مردم ایستادهاند.
نواران؛ از کانون بحران تا الگوی موفق
روستای نواران در سالهای اخیر، یکی از نقاط بحرانخیز استان قم در زمینهی فرسایش خاک و تولید ریزگرد بوده است. بیابانزایی این منطقه، نه تنها زندگی ساکنان محلی را مختل ساخته بلکه بر کیفیت هوای شهر قم نیز تأثیر مستقیم گذاشته است. ریزگردهایی که از دل این روستا بلند میشوند، گاهی تا شهر قم و حتی فراتر از آن پیش میروند و زندگی هزاران نفر را تحتتأثیر قرار میدهند.
انتخاب نواران به عنوان محل غرس نهال، تصمیمی هوشمندانه و حسابشده بوده است. این روستا، نمونهای بارز از مناطقی است که میتوان با اقدامات هدفمند و مشارکتی، آنها را از بحران نجات داد. کاشت ۶۵۰۰ اصله نهال در این منطقه، تنها یک اقدام نمادین نیست بلکه آغاز طرحی جامع برای احیای پوشش گیاهی و جلوگیری از گسترش بیابانهاست.
باید توجه داشت که کاشت نهال، تنها بخشی از فرآیند احیاست. برای اینکه این نهالها به درختانی تنومند و سایهدار تبدیل شوند، نیاز به مراقبت مداوم، آبیاری منظم، حفاظت از آفات و بلایای طبیعی و پیگیری مستمر وجود دارد. خوشبختانه، حضور نهادهایی همچون بسیج سازندگی که سابقهای درخشان در این زمینه دارند، نویدبخش آیندهای روشنتر برای این منطقه است.
شهدا؛ سرچشمهی الهامبخش
ششهزار و پانصد نهال، تنها تعدادی گیاه نیستند؛ هر کدامشان، نام و یاد یک شهید را بر پیشانی خود حمل میکنند. انتخاب این عنوان برای مراسم غرس نهال، پیامی عمیق دارد. شهدا در طول سه جنگ تحمیلی، چیزی جز خود و آیندهشان نبودند؛ آنها زندگیشان را فدای امنیت و آسایش نسلهای بعدی کردند. حالا کاشت نهال به یاد آنها، ادامهی همان راه است.
شهید، در فرهنگ شیعی، انسانی است که به مقام والای قرب الهی نائل آمده و از خاک، رهایی یافته است. اما یاد و خاطرهی شهدا، همواره در اذهان زنده میماند و سرچشمهی الهامبخش برای نسلهای بعدی است. کاشت درخت به نام و یاد شهدا، نوعی زنده نگهداشتن این یاد و پیوند زدن نسل امروز با نسل شهداست.
رهبر شهید انقلاب، که نامش بر تارک تاریخ ایران میدرخشد، الگویی بینظیر برای همهی آزادیخواهان و حقطلبان عالم بود. ایشان با الهام از تعالیم اسلام ناب محمدی (ص)، انقلابی را رهبری کردند که نتایجش هنوز هم در سراسر جهان مشهود است. یادآوری نام ایشان در کنار شهدای جنگ تحمیلی، تجلیل از همهی کسانی است که در راه آرمانهای انقلاب اسلامی جان باختند.
شهدای جنگ تحمیلی سوم، در حقیقت شهدای مقاومت در برابر زورگویی و استکبار جهانی بودند. آنها با خون خود، خط بطلانی بر ادعاهای دروغین آمریکا کشیدند که خود را حامی حقوق بشر معرفی میکرد. رژیم صهیونیستی نیز، در طول این سالها، همواره یکی از حامیان اصلی جنگ علیه ایران بوده است.
کاشت نهال به یاد این شهدا، اعلام ایستادگی و مقاومت است. نشان میدهد که ملت ایران، علیرغم همهی فشارها و تحریمها، همچنان ایستاده است و با الهام از یاد شهدا، در مسیر پیشرفت و سازندگی گام برمیدارد.
مشارکت مردمی؛ کلید موفقیت
یکی از ویژگیهای برجستهی این مراسم، مشارکت گستردهی مردم و خانوادههایشان بود. این تنها طلاب و طلبهها نبودند که بیل به دست گرفتند؛ بلکه زن و مرد، پیر و جوان، کودک و بزرگسال، همه و همه در این کارزار خدمت شرکت کردند. این مشارکت مردمی، نشاندهندهی روحیهی همبستگی و همیاری است که همواره از ویژگیهای بارز ملت ایران بوده است.
در فرهنگ ما، خدمت به مردم و آبادانی سرزمین، عبادت است. وقتی خانوادهها با هم و در کنار طلاب و روحانیون، نهال میکارند، پیامی مهم به جامعه مخابره میشود: ما همه یکی هستیم و در مسیر سازندگی و پیشرفت کشور، متحد و یکپارچهایم. این اتحاد، همان چیزی است که دشمنان از آن هراس دارند و همواره تلاش کردهاند با تفرقهافکنی و ایجاد شکاف، این اتحاد را بشکنند.
نقش نهادهای مردمی در توسعه پایدار
بسیج سازندگی، یکی از نهادهایی است که در سالهای اخیر، نقشی بیبدیل در عرصهی سازندگی و توسعهی روستایی ایفا کرده است. این نهاد با اتکا به ظرفیتهای مردمی و با بهرهگیری از نیروهای متعهد و متخصص، پروژههای متعددی را در سراسر کشور به انجام رسانده است. از ساخت جاده و مسجد گرفته تا احیای جنگلها و مراتع، همه و همه نشانههایی از این تلاش بیوقفه است.
همکاری بسیج سازندگی با حوزههای علمیه و ادارهی منابع طبیعی، الگویی موفق از همکاری بین نهادهای مختلف برای رسیدن به اهداف مشترک است. این همکاری نشان میدهد که وقتی ارادهای مشترک وجود داشته باشد، هیچ مانعی غیرقابل عبور نیست.
آیندهای سبزتر
با کاشت ۶۵۰۰ اصله نهال در نواران، آیندهای سبزتر و امیدوارکنندهتر در برابر ساکنان این روستا و شهر قم قرار گرفته است. اگر این نهالها با مراقبت مناسب رشد کنند، میتوانند به بادشکنهایی طبیعی تبدیل شوند که مانع از پیشروی کویر و طوفانهای ریزگرد میشوند. علاوه بر این، این درختان، زیستگاهی برای پرندگان و حشرات مفید خواهند شد و تنوع زیستی منطقه را افزایش خواهند داد.
اما شاید مهمتر از اثرات زیستمحیطی، اثرات اجتماعی و فرهنگی این اقدام باشد. وقتی مردم میبینند که کسی به فکر آیندهی آنهاست و برای بهبود شرایط زندگیشان تلاش میکند، احساس تعلق و دلبستگیشان به سرزمینشان بیشتر میشود. این احساس تعلق، خودبهخود منجر به مشارکت بیشتر در فعالیتهای اجتماعی و محیط زیستی میشود و چرخهای مثبت از توسعهی پایدار را ایجاد میکند.
مراسم غرس نهال در روستای نواران، تنها یک رویداد محلی نبود؛ بلکه نمادی از همبستگی ملی، عشق به سرزمین و احترام به شهدا بود. این مراسم نشان داد که ملت ایران، علیرغم همهی چالشها و مشکلات، همچنان زنده و پویاست و با الهام از گذشتهی درخشان خود، آیندهای روشنتر میسازد.
۶۵۰۰ اصله نهال، ۶۵۰۰ پیام امید هستند. پیامی که میگوید: ما میتوانیم، ما ایستادهایم و ما سازندگان فرداییم. این پیام، مهمترین دستاورد این مراسم است و ماندگارتر از هر درختی که کاشته شده، در دلها و اذهان مردم خواهد ماند.
روزی که این نهالهای کوچک، تبدیل به درختانی تنومند و سایهدار شوند، هر کسی که زیر سایهشان بنشیند، یاد شهدایی را که این نهالها به نام و یادشان کاشته شدهاند، گرامی خواهد داشت. و این، بزرگترین هدیهای است که نسل امروز میتواند به نسلهای آینده تقدیم کند.