تشییع امام، بازتولید پیوند امام و امت است + فیلم

به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام علی‌اصغر اسلامی‌تنها، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، آیین تشییع امام شهید را فراتر از یک مراسم سوگواری دانست و با تبیین ریشه قرآنی و لغوی واژه «تشییع» تأکید کرد: تشییع، فرآیند گسترش حقیقت امام در متن امت و فرصتی برای بازتولید پیوند امام و امت، تقویت هویت جمعی و بازسازی ظرفیت‌های تمدنی جامعه اسلامی است.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، با اشاره به ضرورت تبیین ابعاد معرفتی آیین تشییع امام شهید، اظهار داشت: برای فهم درست این رخداد عظیم، باید به همان تعبیری که در ادبیات دینی و عمومی درباره این مراسم به کار می‌رود توجه کرد و معنای آن را تعمیق بخشید.

وی با بیان اینکه آنچه رخ می‌دهد صرفاً یک مراسم بدرقه نیست، بلکه «آیین تشییع امام» است، افزود: نخستین پرسش این است که چرا در ادبیات دینی از این مراسم با عنوان «تشییع» یاد می‌شود و این واژه چه دلالت‌های عمیقی را در خود نهفته دارد.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با اشاره به ریشه‌شناسی این واژه تصریح کرد: «تشییع» از ریشه «شیع» گرفته شده؛ ریشه‌ای که در قرآن کریم نیز به کار رفته است. در منابع لغوی، این واژه به معنای انتشار، گسترش و امتداد همراه با لطافت تفسیر شده است؛ ازاین‌رو تشییع تنها حرکت در پی یک پیکر نیست، بلکه نوعی گسترش حقیقت همراه با نرمی، پیوستگی و استمرار است.

وی ادامه داد: در تحلیل لغوی نیز گفته شده است که دو حرف «شین» و «عین» بر معنای گسترش، پراکندگی و امتداد دلالت دارد و افزوده شدن حرف «یاء» معنای اتصال و پیوند را به آن می‌بخشد. بنابراین، تشییع نوعی گسترش همراه با اتصال است؛ فرآیندی که در آن، با وجود پراکندگی ظاهری، حقیقت پیوند همچنان حفظ می‌شود.

حجت‌الاسلام اسلامی‌تنها با تطبیق این معنا بر آیین تشییع امام گفت: در این مراسم، حقیقت امام در درون امت گسترش می‌یابد و بازتولید می‌شود. به تعبیر دیگر، امام در متن امت تکثیر می‌شود و این تکثیر، در فضایی آمیخته با محبت، لطافت و پیوند تحقق پیدا می‌کند.

وی افزود: آیین تشییع توسط امت شکل می‌گیرد و همین حضور، پیوند امام و امت را بار دیگر بازنمایی و بازتولید می‌کند. این مراسم فرصتی است تا نسبت امام و امت دوباره احیا شود؛ از یک سو امت با حضور خود این پیوند را اظهار می‌کند و از سوی دیگر، امام نیز این اتصال را می‌پذیرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) خاطرنشان کرد: جمعیتی که برای مشایعت پیکر امام گرد هم می‌آیند، در پرتو اتصال به امام، از یک جمعیت صرف به «امت» تبدیل می‌شوند. آنان در آیینه این آیین، امت بودن خود را مشاهده کرده و بار دیگر قدرت، ظرفیت‌ها و امکان‌های اجتماعی و تمدنی خویش را بازمی‌یابند.

وی با تأکید بر اینکه باید به تشییع نگاهی تمدنی داشت، اظهار داشت: تشییع، صرفاً بدرقه یک پیکر نیست، بلکه فرصتی برای بازتولید امت است. جامعه اسلامی در این آیین می‌تواند پیوند خود با امام را تجدید کرده و زمینه‌های بازسازی هویت و تمدن اسلامی را فراهم آورد.

حجت‌الاسلام اسلامی‌تنها در پایان تأکید کرد: از این منظر، باید آیین تشییع را فرصتی ارزشمند برای بازتولید امت و بازسازی تمدن اسلامی دانست و از این ظرفیت بزرگ برای تعمیق پیوند امام و امت و تقویت هویت تمدنی جامعه اسلامی بهره گرفت.