تشییع رهبر انقلاب فراتر از یک رفراندوم؛ «همهگویی» و اعلام پایبندی مردم به آرمانهاست
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، حجتالاسلام علیاصغر اسلامیتنها، عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع)، با اشاره به تجربه تاریخی ملت ایران در برگزاری آیینهای تشییع شهدا اظهار داشت: تجربه تشییعهای بزرگ در جمهوری اسلامی، از جمله تشییع شهدای شاخص، نشان میدهد که این رخدادها همواره با بیاعتنایی و سکوت جریان رسانهای غرب و بخشی از جریان روشنفکری مواجه شدهاند.
وی افزود: رسانههای غربی و نظام رسانهای وابسته به جریان استکباری به خوبی از ظرفیت و قدرت اجتماعی نهفته در این اجتماعات مردمی آگاه هستند؛ از همین رو، هنگامی که توان مقابله با این واقعیت را ندارند، میکوشند با نادیده گرفتن یا به حاشیه راندن آن، از اثرگذاری رسانهای این حضور عظیم بکاهند.
عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) با انتقاد از رویکرد بخشی از جریان روشنفکری نسبت به این اجتماعات مردمی تصریح کرد: این جریان در عرصه سیاسی همواره بر نقش مردم و ضرورت مراجعه به آرای عمومی تأکید میکند و در موضوعات مختلف، از رفراندوم و همهپرسی به عنوان راهکار تصمیمگیری یاد میکند؛ اما همین جریان هیچگاه حضور میلیونی مردم در آیینهای تشییع، بهویژه تشییع شهدا، را به مثابه یک همهپرسی اجتماعی تحلیل نمیکند.
حجت الاسلام اسلامیتنها با تبیین تفاوت میان رفراندوم و آیین تشییع خاطرنشان کرد: رفراندوم در ادبیات سیاسی به معنای بازگشت یک تصمیم به مردم و اخذ نظر دوباره از آنان است؛ یعنی تصمیمی که قرار بوده از طریق سازوکارهای نمایندگی اتخاذ شود، بار دیگر به آرای عمومی ارجاع داده میشود. بنابراین، رفراندوم نوعی بازگشت به مردم برای تصمیمگیری است.
وی ادامه داد: اما آیین تشییع منطق متفاوتی دارد. در تشییع، مردم منتظر پرسش حاکمیت نمیمانند، بلکه خود به میدان میآیند و از یک آرمان، یک مکتب و یک مسیر حمایت میکنند. اگر رفراندوم ناظر به بازگرداندن تصمیم به مردم است، تشییع همراهی مردم با آن تصمیم و بدرقه آن تا مرحله تحقق و اجراست؛ از این رو، تشییع نگاهی آیندهنگر دارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم(ع) تأکید کرد: از این منظر، تشییع شهدا نه تنها یک «همهپرسی» نیست، بلکه از آن فراتر میرود. در همهپرسی، حاکمیت از مردم سؤال میکند، اما در آیین تشییع، این خود مردم هستند که بدون درخواست و فراخوان برای رأیگیری، باور، پایبندی و حمایت خود را از ارزشها و آرمانهای مورد اعتقادشان آشکارا اعلام میکنند.
وی با طرح مفهوم «همهگویی» برای تبیین این پدیده اجتماعی گفت: اگر رفراندوم را «همهپرسی» بنامیم، تشییع را باید «همهگویی» دانست؛ زیرا مردم در این مراسم، نه صرفاً با حضور فیزیکی، بلکه با کنش اجتماعی خود، پیوندشان را با حقیقت، مکتب و مسیری که به آن باور دارند، به نمایش میگذارند و این پیام را به آینده جامعه و ناظران داخلی و خارجی منتقل میکنند.
حجت الاسلام اسلامیتنها در پایان خاطرنشان کرد: آیینهای باشکوه تشییع شهدا را باید یکی از مهمترین عرصههای بروز سرمایه اجتماعی و اعلام اراده عمومی جامعه دانست؛ رخدادی که از یکسو استمرار پیوند مردم با ارزشهای انقلاب اسلامی را نشان میدهد و از سوی دیگر، بیانگر نقشآفرینی فعال مردم در حمایت از آرمانهایی است که آن را متعلق به هویت دینی و ملی خود میدانند.