به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، همزمان با افزایش مطالبات عمومی برای پیگیری و مجازات عاملان جنایتهای جنگ اخیر و نیز تأکید دوباره رهبر انقلاب و مراجع تقلید بر ضرورت برخورد با جنایتکاران، یادداشتی با عنوان «پرچم خونخواهی، استراتژی جریان حق برای حیات دوباره» توسط حجت الاسلام احمدی پرتو منتشر شد.
در این یادداشت مفهوم خونخواهی را از منظر مکتب عاشورا توسط نویسنده بازخوانی کرده و آن را در پیوند با مسائل و تحولات روز مورد بررسی قرار میدهد.
در این نوشتار، با استناد به فرازهایی از زیارت عاشورا، خونخواهی سیدالشهدا(ع) نه صرفاً یک واکنش عاطفی، بلکه راهبردی برای تداوم حیات، انسجام و بالندگی جریان حق معرفی شده است.
نویسنده همچنین با اشاره به نقش فرهنگ عاشورا در تقویت عدالتخواهی، ظلمستیزی و همبستگی اجتماعی، امتداد این آموزه را در عرصه معاصر مورد توجه قرار داده است.
متن این یادداشت به شرح ذیل است:
مقدمه
هم زمان با درخواست های خون خواهی و انتقام مردم مبعوث شده و تاکید مجدد رهبری عزیز و مراجع معظم تقلید بر ضرورت و اهمیت انتقام از قاتلان و جنایت کاران جنگ اخیر، بازخوانی و تبیین این خواسته اصولی از منظر عاشورا می تواند مورد توجه باشد.
مکتب عاشورا، فراتر از یک واقعه تاریخی، جریانی زنده و پویاست که با تکیه بر آموزههای وحیانی و سنت معصومین (ع)، نقشه راهی برای حیات و بالندگی شیعه ترسیم کرده است. در مرکز این جریان، مسئله «خونخواهی سیدالشهدا (ع)» قرار دارد که نه یک احساس عاطفی مقطعی، بلکه یک استراتژی حسابشده از سوی جریان حق برای تجدید حیات امت اسلامی و تداوم مسیر مبارزه با ظلم و ستم است. این یاداشت، با استناد به زیارت عاشورا و آموزههای عاشورایی، به بررسی این راهبرد بنیادین و امتداد آن در عصر حاضر میپردازد.
خونخواهی؛ جوهره دعا در زیارت عاشورا
زیارت عاشورا نه فقط یک مرثیه، بلکه میثاقی ابدی با آرمانهای حسینی است. در فراز کلیدی آن، زائر با درخواست «فَاَسْاَلُ اللّهَ الَّذى اَکْرَمَ مَقامَکَ وَ اَکْرَمَنى بِکَ، اَنْ یَرْزُقَنى طَلَبَ ثارِکَ مَعَ اِمامٍ مَنْصُورٍ مِنْ اَهْلِ بَیْتِ مُحَمَّدٍ» و «وَ اَنْ یَرْزُقَنى طَلَبَ ثارى مَعَ اِمامٍ هُدًى ظاهِرٍ ناطِقٍ بِالْحَقِّ مِنْکُمْ»، خونخواهی را به عنوان یکی از محوریترین آرزوی های شیعه مطرح میسازد. این دعا، خونخواهی را نه یک امر فرعی، بلکه «رزق» و روزیای الهی معرفی میکند.
بر اساس این نگاه، خونخواهی سیدالشهدا، خونخواهیِ هویتِ شیعه و رمز بقای اوست. این آموزه، عاشورا را از یک واقعه تاریخیِ تمامشده خارج کرده و آن را به جریانی زنده و پویا در طول تاریخ تبدیل میسازد که هر مؤمنی خود را مخاطب و مسئول آن مییابد.
استراتژی خونخواهی؛ محرک حیات و بالندگی شیعه
خونخواهی سیدالشهدا (ع) به عنوان یک استراتژی کلان، حیات و بالندگی شیعه را در ابعاد گوناگون تضمین کرده است:
نخست، تزریق روحیه عدالتخواهی و ظلمستیزی در جامعه شیعی. عزاداریهای حسینی در این چارچوب، نه صرفاً مجالس گریه، بلکه کارگاههای تربیتی و سیاسیای هستند که با بازخوانی مظلومیت کربلا و تکرار طلبِ ثار، نسلهای پیاپی را در برابر هرگونه ستم و استکبار، بیدار و هوشیار نگه میدارند. فلسفه عزاداری، احیا و زنده داشتن نهضت عاشورا و ترویج دائمی مکتب قیام و انقلاب در برابر طاغوتهاست. عزاداریها موجی از حرکت و مبارزه اجتماعی را ایجاد میکنند که در آن شور و عاطفه، از شعور و شناخت برخوردار میشود و ایمان را در جامعه تقویت میکند. این آموزه، شیعه را از انفعال خارج کرده و به یک جریان پویا و عدالتخواه تبدیل میکند که در طول تاریخ، همواره به عنوان جبهه حق در مقابل جبهه باطل ایستاده است.
دوم، ایجاد همبستگی و انسجام در میان پیروان مکتب اهلبیت (ع). خونخواهیِ سیدالشهدا، شیعیان را حول یک آرمان واحد گرد میآورد و آنان را از پراکندگی و تفرقه نجات میدهد. این آرمان مشترک، همچون ریسمانی محکم، جامعه شیعی را به هم پیوند میزند و آن را در برابر هجمههای دشمنان مقاوم میسازد. همانگونه که خون رهبر شهید انقلاب اسلامی، موجب تقویت همبستگی و انسجام ملت ایران شده، خون سیدالشهدا (ع) نیز همواره مایه وحدت و یکپارچگی شیعیان در طول اعصار بوده است.
سوم، زمینهسازی برای قیامهای عدالتخواهانه در طول تاریخ. فرهنگ خونخواهی حسینی، الهامبخش نهضتهای آزادیبخش و مبارزات مردمی علیه استبداد و استکبار بوده است. این فرهنگ، به مستضعفان عالم جرأت و جسارت میبخشد تا در برابر زورگویان بایستند و حق از دسترفته خود را بازپس گیرند. خونخواهی سیدالشهدا، نه یک شعور انتقامجویانه صرف، بلکه آگاهیبخشی است که مظلومان را به حرکت واداشته و آنان را از انفعال و سکون نجات میدهد.
چهارم، تداوم حیات معارف اهلبیت (ع) در میان نسلهای مختلف. مجالس عزاداری و سوگواری، مهمترین کانال انتقال معارف ناب محمدی (ص) به نسلهای بعدی بوده است. در این مجالس، نه تنها مصیبت کربلا روایت میشود، بلکه ابعاد مختلف فکری، اخلاقی، سیاسی و اجتماعی مکتب تشیع تبیین میگردد و بدین ترتیب، خونخواهیِ سیدالشهدا به عاملی برای پویایی و بالندگی فکری شیعه تبدیل میشود.
ضرورت خونخواهی رهبر شهید انقلاب اسلامی؛ امتداد عاشورا در عصر حاضر
استراتژی خونخواهیِ سیدالشهدا (ع)، در دوران معاصر و در بستر انقلاب اسلامی، تجلیای تازه یافته است. شهادت مظلومانه رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای، این آموزه عاشورایی را به عرصهای جدید کشانده و ضرورت خونخواهیِ ایشان را به عنوان امتدادِ خونخواهیِ حسینی مطرح ساخته است. خون رهبر شهید انقلاب، مصداقی از «ثارالله» و بیدارکننده امت ها و آزادگان جهان است.
نمادین این خونخواهی با آرمان عاشورا است. پرچم سرخ خونخواهیِ رهبر شهید، مزین به شعار «یا لثارات الحسین» و «یا لثارات الخامنه ای» است و این نشان میدهد که خونخواهیِ رهبر شهید، در امتداد همان مسیری قرار دارد که با خونخواهیِ سیدالشهدا (ع) آغاز شده است. خون رهبر شهید انقلاب اسلامی، نهتنها موجب تقویت همبستگی و انسجام ملت ایران شده، بلکه مسیر انقلاب اسلامی را مستحکمتر از گذشته ادامه خواهد داد. این خونخواهی، تنها یک مطالبه سیاسی نیست؛ بلکه تداوم همان استراتژیِ جریان حق برای حیات دوباره و بالندگی امت اسلامی است که از عاشورا تا به امروز، همواره سرچشمه حرکت و پویایی بوده است.
خونخواهی سیدالشهدا (ع)، استراتژیِ هوشمندانه جریان حق برای تبدیلِ مرگِ عدالت به سرآغازِ حیاتی نوین است. این راهبردِ برگرفته از زیارت عاشورا، با بهرهگیری از سرمایه عاطفی و اعتقادیِ عاشورا، شیعه را از یک مذهبِ مظلوم و حاشیهای به یک قدرتِ هویتساز و تحولآفرین در تاریخ تبدیل کرده است.
عزاداریها، مجالس سوگواری و تکرار طلبِ ثار، همه ابزارهایی هستند برای زنده نگه داشتن این استراتژی و انتقال آن به نسلهای آینده. خونخواهیِ سیدالشهدا، نه فقط یک آرزوی دیرینه، که برنامهای عملی برای حیات و بالندگیِ همیشگیِ شیعه و جریان حق در طول تاریخ است. شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی و ضرورت خونخواهیِ ایشان، نشان داد که این استراتژی، همچنان در عصر حاضر زنده و پویاست و امت اسلامی را به تداوم مسیر مقاومت و عدالتخواهی فرا میخواند. این، همان حیاتِ طیبهای است که مکتب عاشورا برای همیشه تاریخ به ارمغان آورده است.
حجت الاسلام محمدتقی احمدی پرتو
پژوهشگر حوزه خانواده و مسائل اجتماعی