ضرورت حضور فعال ایران در حکمرانی و تدوین قواعد فضای مجازی
به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، دکتر محمد رایجی، پژوهشگر حوزه دیپلماسی سایبری، در نشست «ظرفیتهای دیپلماسی سایبری جمهوری اسلامی ایران در راستای تمدن سازی نوین اسلامی» که در خبرگزاری رسا برگزار شد، به تبیین جایگاه و اهمیت حکمرانی سایبری در عصر فناوری پرداخت و بر نقش راهبردی جمهوری اسلامی در این حوزه تأکید کرد.
وی در ابتدا با اشاره به تغییر ماهیت رسانهها گفت: رسانه خود پیام است و علاوه بر انتقال پیام به آن ضریب و قدرت میبخشد. دورهای که واقعیتها به صورت خام و بدون تفسیر پذیرفته میشد، سپری شده و اکنون واقعیتها ساخته میشوند. بشر امروز تمامی امور را از دریچه فناوری و فضای سایبری درک میکند.
رایجی افزود: وقتی از دیپلماسی سایبری صحبت میکنیم، منظور حکمرانی سنتی در فضای مجازی نیست، بلکه فضای سایبری به عنوان قدرتی نوین و تاثیرگذار، ارزشها و ساختارهای موجود را دگرگون کرده است. جمهوری اسلامی با داشتن ظرفیتها و پیوندهای قوی در حوزه حکمرانی دیجیتال این توان را دارد که تمدن نوینی را شکل دهد.
وی حکمرانی سایبری را به عنوان روایتسازی برای منافع عمومی در دو سطح داخلی و بینالمللی توصیف و تأکید کرد: هرچه امکانات و ظرفیتهای ما در این حوزهها افزایش یابد، میتوانیم نقش آفندی و موثری در فضای سایبری ایفا کنیم. جمهوری اسلامی در محور مقاومت توانسته است بازوهای قدرت خود را در کشورهای دیگر گسترش دهد و ظرفیت دیپلماسی سایبری میتواند مشابه این نقش را ایفا کند.
پژوهشگر دیپلماسی سایبری همچنین به اهمیت حضور فعال ایران در تدوین قواعد و هنجارهای فضای سایبری اشاره کرد و گفت: فناوری حامل ارزشهای مهمی است و حوزه علمیه باید در بعد اندیشهای و ارزشی فعال باشد.
وی چالشهای اصلی در این حوزه را فقدان دکترین منسجم سایبری، پراکندگی نهادهای تصمیمگیر، و ضعف در روایتسازی واحد برشمرد و افزود: ما نیازمند تولید زبانی جهانی و روایت جذاب، غیرایدئولوژیک و قابل پذیرش هستیم. متأسفانه نگاه امنیتی بر نگاه تمدنی غالب شده و این باعث شده در حوزه فناوری با رویکرد صرفاً امنیتی حرکت کنیم.
رایجی با اشاره به مشکلات اعتماد بینالمللی و تصویر منفی جمهوری اسلامی در فضای جهانی گفت: این مسائل مانع بهرهگیری کامل از ظرفیتهای سایبری و دیپلماسی فناوری میشود.
وی در پایان بر لزوم شناخت عمیقتر ظرفیتهای انسانی و فناوری و توجه ویژه به چالشهای نظری و نهادی حکمرانی سایبری تأکید کرد و اظهار داشت: اگر بتوانیم این موانع را رفع کنیم، جمهوری اسلامی میتواند به بازیگری موثر و تأثیرگذار در فضای سایبر و تمدن سازی نوین اسلامی تبدیل شود.