دکتر مقصودی:
قیمتها با حافظه تاریخی خود تنظیم میشوند؛ طبقات آسیبپذیر بیشترین فشار را تحمل میکنند
اقتصاددان عضو هیئت علمی دانشگاه قم با تأکید بر اینکه قیمتها دارای حافظه تاریخی هستند، هشدار داد: در صورت حذف ارز ترجیحی و افزایش نرخ ارز، صاحبان مشاغل قیمت کالاها را متناسب با تورم بالا میبرند، اما این روند فشار اصلی را بر دوش طبقات حقوقبگیر و آسیبپذیر جامعه میگذارد.
به گزارش خبرنگار گروه اقتصاد خبرگزاری رسا، دکتر مقصودی، اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه قم، در برنامه پاسخ که به همت مرکز مطالعات و پاسخ به شهبات حوزه علمیه برگزار شد، با اشاره به حوادث دی ماه و مسائل اقتصادی کشور گفت: اعتراض مردم، به ویژه بازاریها، در ابتدا درست و مشروع بود و واکنشی طبیعی به مشکلات اقتصادی و تورم مجود در جامعه به شمار میآمد.
عضو هیئت علمی دانشگاه قم افزود: متأسفانه این اعتراضات، پس از مدتی از کنترل خارج شد و دشمنان با سوءاستفاده از شرایط، اقدامات جنایتکارانهای انجام دادند که صدای اعتراض مردم را تحتالشعاع قرار داد.
دکتر مقصودی در تحلیل علل اقتصادی این تحولات تأکید کرد: افزایش نرخ ارز که با هدف رفع ناترازیها و حذف ارز ترجیحی انجام شد، در عمل به کاهش ارزش پول ملی و کوچک شدن قدرت خرید مردم منجر شد. این روند، ابتدا اعتراضاتی را در بخش بازاریها، دامداران و کشاورزان ایجاد کرد و سپس به بخشهای دیگر جامعه سرایت کرد.
وی ادامه داد: سیاستگذاران اگر میخواهند شنیده شدن صدای مردم را نشان دهند، باید اقدامات ملموس و عملی نشان دهند؛ کاهش قدرت خرید و عدم توقف روند افزایش نرخ ارز، زمینه را برای نارضایتی گسترده فراهم میکند. پرداخت یارانههای محدود نیز نمیتواند جبرانکننده این کاهش قدرت خرید باشد.
دکتر مقصودی خاطرنشان کرد: اگر دولت اقدامات اصلاحی انجام ندهد، قیمت کالاها و خدمات همچنان با حافظه تاریخی خود تنظیم خواهد شد و افزایش قیمتها ادامه خواهد یافت. در این شرایط، افرادی که دارایی و مشاغل دارند، قدرت خرید خود را باز خواهند یافت، اما طبقات آسیبپذیر جامعه همچنان تحت فشار خواهند بود.
وی با اشاره به روند تاریخی قیمتها افزود: قیمتهای نسبی کالاها حافظه تاریخی دارند و با حذف ارز ترجیحی یا افزایش نرخ ارز، قیمت نهادهها و کالاهای اساسی مانند مرغ و گوشت افزایش مییابد. پس از مدتی، صاحبان مشاغل و داراییها قیمت کالاها و خدمات خود را متناسب با این تغییرات بالا میبرند، در حالی که طبقه حقوقبگیر و کارگران کمدرآمد بیشترین فشار را تحمل میکنند.
عضو هیئت علمی دانشگاه قم تأکید کرد: راهکار مؤثر برای جبران این کاهش قدرت خرید، افزایش حقوق و دستمزد و یارانهها است. تجربه نشان داده است که افزایش حقوق متناسب با تورم، لزوماً به تورم بیشتر منجر نمیشود، بلکه قدرت خرید طبقات آسیبپذیر را بازمیگرداند. دولت باید خلاقیت مالی به خرج دهد تا منابع لازم برای این اقدامات تأمین شود.
دکتر مقصودی، با اشاره به تصمیم اخیر دولت در افزایش یکباره نرخ ارز گفت: در اقتصاد هیچ نظر واحدی وجود ندارد، حتی در علوم پایه هم اختلاف نظر هست؛ در حوزه اقتصادی و اجتماعی این اختلافها به مراتب بیشتر است. در تصمیم اخیر، دولت نظریهای را پذیرفت که افزایش قیمتها به یکباره انجام شود، در حالی که طیف دیگری از کارشناسان پیشنهاد افزایش تدریجی و تثبیت قیمتها یا تقویت ارزش پول ملی را داشتند.
وی افزود: این تصمیم ممکن است ناشی از نظر کارشناسی رئیس جمهور باشد یا تحت تأثیر فشارهای بیرونی پذیرفته شده باشد، اما نتیجه آن کاهش قدرت خرید مردم و فشار مضاعف بر طبقات حقوقبگیر است. لکن یه سوال باقی میماند که چطور و چرا این نظریه از بین چندین نظریه ای که در این حوزه وجود داشت، پذیرفته شده؟
دکتر مقصودی در ادامه درباره تأثیر تحولات منطقهای بر اقتصاد جهانی بیان کرد: با توجه به اینکه حدود ۴۰ درصد نفت دنیا از منطقه خلیج فارس عبور میکند، هرگونه جنگ منطقهای میتواند مسیرهای تجاری را ناامن کند و قیمت انرژی و نفت را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. چنین شرایطی قدرت خرید دلار را در سطح جهانی کاهش داده و افزایش قیمت نفت و کالاهای انرژیمحور را در پی خواهد داشت.
عضو هیئت علمی دانشگاه قم تأکید کرد: بنابراین، تحولات اقتصادی داخلی و منطقهای بهصورت همزمان میتوانند فشار اقتصادی بر مردم و بازار جهانی انرژی را افزایش دهند و مدیریت دقیق این مسائل از سوی دولت و مسئولان اقتصادی، برای کاهش پیامدهای منفی، ضروری است.
وی با اشاره به وضعیت انرژی و مرگهای ناشی از هیپوترمی در جهان گفت: سال گذشته در انگلستان تقریباً ۹ هزار نفر در خانههایشان بر اثر سرما جان خود را از دست دادند، وضعیتی که در ایران قابل تصور نیست؛ برکات انقلاب و منابع انرژی داخلی ما موجب شده چنین بحرانی نداشته باشیم. حال اگر قیمت نفت جهانی از ۷۰ دلار به ۱۵۰ دلار یا حتی ۲۰۰ تا ۳۰۰ دلار افزایش پیدا کند، اروپاییها و کشورهای وابسته به واردات انرژی با مخاطره جدی مواجه میشوند.
وی تأکید کرد: چین و هند بخش عظیمی از انرژی مورد نیاز خود را از نفت خلیج فارس تأمین میکنند و افزایش شدید قیمت نفت، تولید و اقتصاد این کشورها را تحت فشار قرار خواهد داد. بنابراین، حتی اگر صادرات مستقیم نفت ایران اندک باشد، ناامنی و تشنج در منطقه اثرات خود را به طور مستقیم بر قیمت جهانی انرژی و اقتصاد دنیا خواهد گذاشت.
عضو هیئت علمی دانشگاه قم در ادامه درباره جایگاه ژئوپلیتیک ایران اظهار کرد: ایران لولای دنیا است؛ هر تحولی که از شرق به غرب یا بالعکس منتقل شود، از مسیر ایران عبور میکند. ناامنی در ایران و کشورهای همجوار، از جمله ترکیه، عراق و پاکستان، میتواند تأثیرات جهانی داشته باشد و قیمتها و بازارهای جهانی را دچار نوسان کند.
وی همچنین با اشاره به تحولات اخیر در غزه و واکنشهای جهانی گفت: وقایع غزه و جنایات اسرائیل با حمایت برخی کشورهای غربی، منجر به اعتراضات گسترده مردمی در اروپا و کشورهای اسلامی شد و شکستهای استراتژیک آمریکا و اسرائیل در این بحران، موجب شد تلاش کنند با ایجاد اغتشاش و خشونت در داخل ایران، تصویر جهانی ایران را کمرنگ کنند.
دکتر مقصودی با اشاره به تحولات اخیر در منطقه و وضعیت اغتشاشات داخلی گفت: اعداد کشتهها و تلفات اغتشاشات در رسانههای غربی به دروغ گزارش میشود و افرادی فرستاده شدهاند تا چهرهای خشن از ایران بسازند و آن را به مردم نسبت دهند. هدف این اقدامات، ایجاد تسکینی برای رژیم صهیونیستی و آمریکا و القای فشار روانی بر افکار عمومی است.
وی با تأکید بر شکستهای آمریکا در مواجهه با حماس تصریح کرد: آمریکا حتی نتوانست با یکی از شاخههای مقاومت مقابله کند و هیمنه جهانیاش در شرف فروپاشی است. حماس با قدرت و حمایت مردمی جهانی، کار خود را ادامه میدهد و هیچ نشانهای از تضعیف آن وجود ندارد.
دکتر مقصودی در ادامه به اقدامات آمریکا و تلاش برای اعاده حیثیت پرداخت و اظهار داشت: آمریکا با تجهیزات گسترده نظامی به منطقه آمد، پایگاهها و ناوهای خود را مستقر کرد و هواپیماهای خود را در کشورهای حاشیه خلیج فارس و حتی قبرس آماده نمود، اما هدف اصلی آن، حمله مستقیم نبود بلکه گرفتن امتیازی از ایران برای نمایش پیروزی رسانهای و حفظ وجهه جهانی بود. ترامپ با توییتها و تصمیمات متناقض، نشان داد که در بحران تصمیمگیری و عدم تعادل قرار دارد.
وی افزود: ایران امروز در موقعیت بسیار متفاوتی نسبت به پنج سال گذشته قرار دارد؛ چرا که هیچ اطلاعاتی از اینکه آیا نیروگاهها فعالند، اورانیوم غنیشده کشور به حدود ۴۴۰ کیلو رسیده یا بیشتر و توان موشکی چقدر پیشرفت کرده، ندارد از هیمن رو، این موقعیت باعث شده آمریکا نتواند تصمیمی قطعی بگیرد و در وضعیت بیتصمیمی و آشفتگی قرار گیرد.
دکتر مقصودی در تحلیل خود از وضعیت کنونی ایالات متحده آمریکا اظهار داشت: به نظر میرسد آمریکا قادر نیست تا مدتها از این موقعیت خارج شود و در واقع به نوعی بیتصمیمی و سردرگمی رسیده است.
وی افزود: اینکه آمریکا در این شرایط تشویش و بیتصمیمی دست به آتشبازی بزند یا خیر، کاملاً بستگی به خودشان دارد. اما سوال اصلی این است که این آتشبازی چه هدفی دارد و میخواهد در ایران چه اتفاقی را رقم بزند؟ آیا آنها قصد دارند جنگ گستردهای با ایران آغاز کنند که به یک جنگ منطقهای تبدیل شود؟ در آن صورت، با توجه به تأثیر مستقیم بر قیمت انرژی و نظام تجارت جهانی که خود آمریکا به شدت به آن وابسته است، چه واکنشی خواهند داشت؟
عضو هیئت علمی دانشگاه قم ادامه داد: آمریکا نمیخواهد وارد جنگ شود، اما از سوی دیگر نگران حفظ حیثیت خود است. این موقعیت پیچیده است و به نظر میرسد باید به وعدههای رهبری (حضرت آقا) رجوع کرد که وعده دادهاند فرعون ساقط خواهد شد.
دکتر مقصودی در پایان خاطرنشان کرد: این سقوط فرعون، دقیقاً به معنای فراهم شدن شرایطی برای فروپاشی هیمنه آمریکا است. شاید در آیندهای نهچندان دور، خود عقلای آمریکا به این نتیجه برسند که باید این فرعون را از موقعیتی که در آن گرفتار شده، ساقط کنند.
ارسال نظرات