نشریه «خط» از راز پایداری ربیّون در قرآن میگوید
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، حجتالاسلام مصطفی امینیخواه، استاد حوزه و دانشگاه، در آیین رونمایی از نشریه «خط» با اشاره به مفهوم «ربیّون» در قرآن کریم، به تبیین ویژگیهای این گروه پرداخت و آنان را الگوی پایداری، رشد در سختیها و تبدیل تهدیدها به فرصت دانست.
وی با بیان اینکه در قرآن کریم آیاتی وجود دارد که از انسانهایی سخن میگوید که در حوادث آسیب نمیبینند، نمیشکنند و دچار تغییر وضعیت منفی نمیشوند، اظهار داشت: این افراد در قرآن با عنوان «ربیّون» معرفی شدهاند؛ کسانی که ارتباطی شدید و مستحکم با ربّ خود دارند و همه معادلات زندگیشان را بر اساس این نسبت تعریف میکنند.
توصیف ربیّون و استقامت در سختیها
استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به آیات ۱۴۶ به بعد سوره آلعمران افزود: خدای متعال در این آیات به توصیف جمعی از مؤمنان میپردازد که در کنار پیامبران الهی به میدان آمدند و در مسیر حق، سختیها و ابتلائات فراوانی را تحمل کردند، اما نه سستی ورزیدند، نه ضعف نشان دادند و نه تسلیم شدند. این همان شاخصهای است که قرآن برای «ربیّون» بیان میکند.
حجتالاسلام امینیخواه ادامه داد: در نشریه «خط» بهخوبی به این نکته پرداخته شده است که ربیّون کسانی هستند که ارتباط شدید با رب دارند. این تعبیر برگرفته از بیان علامه طباطبایی در تفسیر المیزان است؛ جایی که ایشان توضیح میدهند طرف حساب این افراد در همه شرایط، ربّشان است. یعنی در مواجهه با حوادث، تحلیل آنها از صحنه، تحلیلی ربوبی است و خود را در نسبت با خداوند تعریف میکنند.
وی با تأکید بر اینکه ربیّون در سختیها دچار افول نمیشوند بلکه ارتقا پیدا میکنند، گفت: یکی از نکات مهم در این آیات آن است که وقتی ابتلا و گرفتاری برای آنان پیش میآید، واکنششان فرافکنی و مقصر دانستن دیگران نیست؛ بلکه نخستین سخنشان این است که «ربنا اغفر لنا ذنوبنا و اسرافنا فی امرنا». در حوادث، چشمشان به عیوب خودشان باز میشود و از خداوند طلب آمرزش میکنند.
این استاد حوزه و دانشگاه افزود: آنان در بحرانها به دنبال کشف خلأها و خطاهای خود هستند. این نگاه، انسان را از انفعال خارج میکند و به رشد میرساند. خدای متعال نیز در ادامه همین آیات وعده میدهد که به چنین افرادی «ثواب دنیا» و «حسن ثواب آخرت» عطا خواهد کرد. یعنی هم در عرصه دنیوی عزت و نصرت مییابند و هم در آخرت از پاداش نیکو برخوردار میشوند.
حجتالاسلام امینیخواه با اشاره به ادبیات رایج امروز در تحلیل تحولات اجتماعی تصریح کرد: آنچه امروز از آن به عنوان «تبدیل تهدید به فرصت» یاد میشود یا تعبیر «مهندسی معکوس شر» که در ادبیات مدیریتی مطرح است، در حقیقت ریشه در همین منطق قرآنی دارد. ربیّون کسانیاند که از دل تهدید، فرصت میسازند و از دل سختی، سکوی پرش میآفرینند.
رهبر معظم انقلاب؛ مصداق بارز ربیّون است
وی در ادامه با بیان اینکه این شاخصهها صرفاً مفاهیم نظری نیست بلکه در عصر حاضر نیز میتوان مصادیق عینی آن را مشاهده کرد، اظهار داشت: یکی از افراد بارز در زمانه ما که میتوان او را از مصادیق روشن ربیّون دانست، رهبر معظم انقلاب اسلامی است. ایشان نمونهای از پادشکنندگی هستند؛ به این معنا که هر ضربهای که به ایشان وارد شده، نه تنها موجب توقف یا شکست نشده بلکه زمینه یک گام رو به جلو را فراهم کرده است.
استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به خاطرات منتشرشده در کتاب «خون دلی که لعل شد» گفت: در این کتاب، خاطراتی از دوران دستگیری ایشان توسط ساواک نقل شده است. ایشان بیان میکنند که آن فشارها و بازداشتها نه تنها موجب تضعیف روحیهشان نشد، بلکه انگیزه بیشتری برای ادامه مسیر ایجاد کرد. این همان منطق ربیّون است که در سختیها ارتقا پیدا میکنند.
وی افزود: در همان خاطرات نقل شده است که ایشان به امام خمینی(ره) عرض کردند به مرحلهای رسیدهاند که میتوانند سخن خود را به شاه برسانند، به گونهای که دیگر نتوانند ایشان را دستگیر کنند. حتی یکی از مأموران ساواک درباره فعالیتهای ایشان گفته بود کارهای او هر کدام بهتنهایی چیز مهمی به نظر نمیرسد، اما وقتی کنار هم قرار میگیرد، کار بزرگی شکل میگیرد. این سخن نشان میدهد که حرکت مستمر، هوشمندانه و مبتنی بر اخلاص چگونه میتواند اثرگذاری عمیق ایجاد کند.
حجتالاسلام امینیخواه با تأکید بر نقش اخلاص در ماندگاری در مسیر انقلاب خاطرنشان کرد: در طول سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی، افراد زیادی با نیتهای خیر، با اخلاص و دلسوزانه وارد عرصه خدمت در نظام شدند؛ اما برخی از آنان در یک چالش یا یک قضیه خاص دچار مشکل شدند و از مسیر فاصله گرفتند. تفاوت در همین نقطه است؛ ربیّون در مواجهه با مشکل نمیشکنند، بلکه با بازگشت به خدا و اصلاح درون، مسیر را ادامه میدهند.
ربیّون؛ الگویی از استقامت و اتصال معنوی در قرآن
وی افزود: اگر نسبت انسان با ربّ خود مستحکم باشد، حوادث بیرونی نمیتواند او را از پا درآورد. قرآن کریم با معرفی ربیّون، الگویی برای کنشگری مؤمنانه در عرصه اجتماعی ارائه میدهد؛ الگویی که در آن، مقاومت با خودانتقادی، استقامت با توبه و حرکت اجتماعی با اتصال معنوی همراه است.
استاد حوزه و دانشگاه در پایان با قدردانی از دستاندرکاران نشریه «خط» اظهار داشت: پرداختن به مفاهیم عمیق قرآنی و تطبیق آن با مسائل روز جامعه، ضرورتی جدی برای فضای فرهنگی کشور است. تبیین مفاهیمی چون ربیّون میتواند نسل جوان را با منطق قرآنی مواجهه با بحرانها آشنا کند و نشان دهد که در سختترین شرایط نیز میتوان رشد کرد، ارتقا یافت و به وعدههای الهی امیدوار بود.