بَعل کیست و آیا سوزاندن پیکر او سنت شیطانپرستان است؟ + فیلم
به گزارش خبرنگار گروه فرق و ادیان خبرگزاری رسا، واژه «بَعل» یا «بِل» در مجموعه زبانهای کهن سامی (مانند عبری، فینیقی و اکدی) در اصل به معنای «ارباب»، «سرور» و حتی «شوهر» به کار میرفت. این واژه در آغاز بار معنایی منفی نداشت و صرفاً عنوانی برای مالک یا صاحب اختیار بود. با گذر زمان، برخی اقوام باستانیِ بتپرست، خدایان یا بتهای خود را با این لقب میخواندند؛ به همین دلیل «بعل» بهتدریج از یک صفت عام به نام خاصِ برخی خدایان محلی تبدیل شد.
در میان اقوام کنعانی و فینیقی، «بعل» عنوانی برای خدای طوفان و باران بود که گاه با «حدَد» شناخته میشد و نماد او در برخی مناطق «گاو» یا «گوساله» بود. در متون عهد عتیقِ کتاب مقدس یهودیان، بعل به عنوان معبودی باطل و رقیب پرستش خدای یکتا معرفی شده است. در قرآن نیز به ماجرای مقابله حضرت الیاس(ع) با پرستش بعل اشاره شده است:
«أَتَدْعُونَ بَعْلًا وَتَذَرُونَ أَحْسَنَ الْخَالِقِينَ»
(آیا بعل را میخوانید و بهترین آفرینندگان را وا میگذارید؟)
این آیات نشان میدهد که پرستش بعل در نگاه ادیان توحیدی، انحراف از یکتاپرستی و مصداق شرک دانسته شده است.
آیا سوزاندن پیکر بعل سنت شیطانپرستان است؟
در برخی گزارشهای تاریخی و روایی درباره آیینهای منسوب به پرستش بعل، سخن از «قربانی سوختنی» آمده است؛ یعنی تقدیس نام آن معبود و تقدیم قربانی (گاه حیوان و در برخی نقلها حتی انسان) در آتش. این نوع قربانی در منابع دینی به عنوان عملی نکوهیده و از نشانههای انحراف اعتقادی معرفی شده است.
در مقابل، در سنت پیامبران الهی، سوزاندن یا نابود کردن بتها نه به قصد پرستش، بلکه برای شکستن هیبت دروغین آنها و مبارزه با شرک انجام میشد. نمونه روشن آن در قرآن، ماجرای گوسالهپرستی بنیاسرائیل است؛ هنگامی که حضرت موسی(ع) پس از بازگشت، گوساله سامری را نابود کرد و آن را سوزاند و خاکسترش را در آب پراکند تا باطل بودن آن معبود ساختگی آشکار شود.